منشور حقوق بیماران

۱حق دسترسی به خدمات آزمایشگاهی به نحو شایسته

بیماران و مراجعین حق دارند خدمات پزشکی و آزمایشگاهی به گونه‌ای ارائه شود که:

• بر اساس استانداردها و سندهای علمی معتبر و مطابق با دانش روز باشد.
• با احترام و متناسب با ارزش‌های فرهنگی و مذهبی بیمار باشد.
• با صداقت، لطف و ادب، بدون تبعیض از هرگونه همراه باشد.
• بر اساس نظم و انضباط، پرهیز از هرگونه سهل‌انگاری باشد.
• بدون تبعیض ناعادلانه، از جمله بر اساس نوع بیماری، نژاد، مذهب و فرهنگ باشد.
• به حقوق گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه توجه ویژه داشته باشد.
• زمان انتظار مراجعین در حوزهٔ پذیرش و مراجعه منطقی و تعریف‌شده باشد.
• نتایج آزمایش‌ها توسط مسئول فنی آزمایشگاه تأیید شده باشد.
• از مقررات مربوطهٔ سازمان‌های دولتی و خصوصی تبعیت گردد.
• در صورت فوریت یا نیاز به تکرار آزمایش، با شرح واضح و شفاف، به‌موقع اعلام و رعایت شود.
• نتایج آزمایش‌های دارای اهمیت در محدودهٔ بحرانی، فوراً و به‌صورت مؤثر به بیمار یا پزشک معالج اطلاع داده شود.
• در صورت امکان، توضیحات موردنیاز دربارهٔ آزمایش به‌طور مؤثر و کاملاً محرمانه ارائه گردد.

۲حق دریافت اطلاعات کافی و در اختیار

اطلاعات مراجعین باید به میزان کافی و در اختیار او قرار گیرد. محتوای اطلاعات باید شامل موارد زیر باشد:

• مفهوم حقوق مراجعین به‌صورت محرمانه.
• نحوهٔ آمادگی قبل از آزمایش، شرایط و عوارض ناشی از نمونه‌گیری و روش‌های پیشگیری از عوارض.
• آزمایش، هزینهٔ آن و رتبه و مسئولیت حرفه‌ای ارائه‌دهندگان خدمت.
• ضوابط بیمه و هزینه‌های قابل پیش‌بینی و قطعی.
• اقداماتی که ماهیت پژوهشی یا آموزشی دارند.

۳حق انتخاب و تصمیم‌گیری آزادانه

حق انتخاب و تصمیم‌گیری آزادانهٔ مراجعین در دریافت خدمات آزمایشگاهی باید محترم شمرده شود. حوزهٔ انتخاب و تصمیم‌گیری شامل موارد زیر است:

• بیمار حق دارد برای انجام آزمایش‌ها، آزمایشگاه موردنظر خود را انتخاب کند؛ هرگونه فعالیت غیرحرفه‌ای و غیرداوطلبانه برای ترغیب بیمار و مراجعین به انتخاب یک آزمایشگاه خاص ممنوع است.
• با امکان شرکت یا عدم شرکت در هرگونه فعالیت پژوهشی، به گونه‌ای که بر نحوهٔ دریافت خدمت و تداوم آن تأثیری نداشته باشد.

۴احترام به حریم خصوصی و اصل رازداری

احترام به حریم خصوصی و رعایت اصل رازداری باید به‌عنوان یک اصل اساسی در تمام مراحل خدمات آزمایشگاهی رعایت و نگهداری شود:

• رعایت اصل محرمانگی در مواردی مانند ثبت و مستندسازی اطلاعات پزشکی مراجعین (مانند گزارش بیماری‌های واگیر) طبق قانون الزامی است.
• احترام به حریم خصوصی مراجعین باید در تمام مراحل رعایت شود و امکانات لازم برای حفظ حریم خصوصی مراجعین هنگام نمونه‌گیری با رعایت پوشش مناسب فراهم گردد.
• نتایج آزمایش‌ها محرمانه است و باید بدون رضایت فرد، به افراد غیرمجاز ارائه نشود.

۵حق دسترسی به نظام رسیدگی کارآمد به شکایات و پیشنهادات

• هر فرد در صورت نقض حقوق خود، حق شکایت بدون اخلال در کیفیت خدمت دریافتی را دارد.
• مراجعین حق دارند از نحوهٔ رسیدگی به شکایت خود و نتایج آن آگاه شوند.
• پس از رسیدگی و اثبات شکایت، در صورت وجود خسارت ناشی از خطا، جبران خسارت مطابق مقررات در زمانی معقول انجام گردد.